سخنرانی محمد حسین اقبال نیا در شب سوم محرم سال ۱۴۰۵ با موضوع عظمت احکام جزئی دین
تاریخ: ۱۴۰۵/۳/۲۷
شب سوم؛ اسرار تکاندهنده احکام ساده و اصل «عظمت» در دین
وقتی از «عظمت حسینی» حرف میزنیم، منظورمان تمام متعلقات سیدالشهدا (ع) اعم از زیارت، بکاء، تربت و عزاداری است. اما برای درک این عظمت، منبر شب سوم به یک قاعده و اصل اصیل در کل دین پرداخت: «اصل در نگاه وحی، عظمت است»
در دین هیچ حکم کوچک، ساده و سطحی نداریم. نگاه دین (وحی) به پدیدهها با نگاه محدود بشری کاملاً متفاوت است:
۱. تفاوت نگاه بشری با نگاه وحیانی در روزمرهترین اعمال
نگاه عقلانی بشر درست است، اما «ناقص» است و باطن اشیاء را نمیبیند. دین آمده تا جهانبینی و اشیاءشناسی ما را متحول کند
لباس پوشیدن: در نگاه ما فقط یک پوشش مادی است، اما در نگاه وحی، لباس دارای شعور است. به ما دستور دادهاند هنگام پوشیدن لباس نو سوره قدر (انا انزلنا) بر آب بخوانیم و بر آن بپاشیم، چرا که همین لباس روز قیامت به حرف میآید و شهادت میدهد: «أَنطَقَنَا اللَّهُ الَّذِي أَنطَقَ كُلَّ شَيْءٍ» (همان خدایی که هر چیزی را به زبان آورده، ما را گویا ساخته است).
استحمام: بشر حمام را فقط برای نظافت میداند؛ اما دین میگوید با درک گرمای حمام، به یاد حرارت جهنم بیفت و به خدا پناه ببر.
گرفتن ناخن: علم بشر میگوید ناخن را بگیر تا میکروب وارد بدنت نشود. اما پیامبر اکرم (ص) در روایتی پرده از یک راز باطنی برداشتند و فرمودند تأخیر در نزول وحی، به خاطر ناخن نگرفتنِ بعضی از افراد بوده است! یعنی یک فعل ظاهراً ساده، مانع نزول انوار و ملائکه میشود.
مسواک زدن: بشر برای بوی بد دهان و سلامت دندان مسواک میزند، اما منطق اهلبیت (ع) میگوید: دهان شما مجرا و مسیر عبور کلمات قرآن است؛ آن را خوشبو کنید تا ملائکه از بوی آن آزرده نشوند.
۲. هندسه و ریاضیات معنوی عالم (اقتصاد و روزی)
معادلات مادی دنیا با معادلات وحی متفاوت است؛ چون دین امور را از مبدأ حقیقی آنها میبیند:
جذب روزی در تنگدستی: فرمول اقتصاد بشری میگوید در زمان بیپولی، خرج نکن و ذخیره کن. اما فرمول دین میگوید: دقیقاً در زمان تنگدستی «صدقه» بده تا روزی به سمتت جذب شود.
تجارت یا بیداری بینالطلوعین؟ امام صادق (ع) فرمودند من برای جلب روزی، هیچ چیزی را مؤثرتر از تعقیبات نماز صبح در زمان بینالطلوعین ندیدم؛ حتی مؤثرتر از تجارتهای کلان و سفر با کشتی در شهرها!
حسن خلق: خوشاخلاقی با خانواده، لبخند زدن و انرژی مثبت، مستقیماً وسعت رزق میآورد؛ چیزی که در چرتکه اقتصاد بشری جایی ندارد.
۳. بازتاب باطنی اعمال اجتماعی
اعمال ما بُعد متافیزیکی دارند. اگر پشت سر برادر مؤمنت غیبت کنی، حتی اگر او هرگز نشنود، فوراً یک کینه و تاریکی در دل او نسبت به تو ایجاد میشود و حس میکند مشکلی وجود دارد. همه چیز در عالم به هم متصل است.
۴. قدرت شگرف «دعا» و تهجد شخصی
دعا سلاح انبیاست. مرگ یا بلایی که مثل پرنده روی سر انسان بالبال میزند تا فرود بیاید، با یک «دعا» جابهجا میشود. خداوند در قرآن میفرماید: «قُلْ مَا يَعْبَأُ بِكُمْ رَبِّي لَوْلَا دُعَاؤُكُمْ» (بگو اگر دعای شما نباشد، پروردگارم هیچ اعتنایی به شما نمیکند).
اثر عبادت فردی در میدان نبرد: وقتی درون انسان با تهجد و نماز شخصی اصلاح شود، خداوند تصرف میکند و در جنگ، ۲۰ نفر مؤمنِ صابر را در چشم دشمن ۲۰۰۰ نفر جلوه میدهد تا وحشت کنند (نصرت بالرعب)؛ شبیه همان هیبتی که برای امام زمان (عج) پیش از ظهورشان در دلها میافتد.
نتیجهگیری:
وقتی سادهترین و پیشپاافتادهترین احکام دین (مثل ناخن گرفتن یا پوشیدن لباس) چنین اسرار تکاندهنده و عظمت کیهانی دارند و در عوالم دیگر تأثیر میگذارند، حالا تصور کنید «واقعه کربلا، گریه بر سیدالشهدا و زیارت امام حسین (ع)» در افق وحی چه عظمت خیرهکنندهای دارد!